شماره نظریه :
7/1400/1426 |
شماره پرونده :
1400-192-1426 ع |
تاریخ نظریه :
1401/12/27 |
قانون
استعلام
ملکي به موجب تشخيص جنگلبان در سال ???? به عنوان اراضي ملي تشخيص داده شده است و در اجراي ماده ?? قانون زمين شهري مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدي توسط سازمان مسکن و شهرسازي تصرف و پس از سال 1370 به افراد واگذار شده است. چنانچه در اجراي تبصره ماده ? قانون افزايش بهرهوري بخش کشاورزي و منابع طبيعي مصوب 1389 (اعتراض به اجراي مقررات ملي شدن اراضي) اين ملک از حالت ملي خارج و به مستثنيات افراد اضافه شود، آيا ذينفع بر اساس تبصره يک ماده ? قانون اخيرالذکر، مستحق دريافت عوض زمين و يا قيمت کارشناسي آن است و يا وفق ماده واحده قانون تعيين تکليف اراضي واگذاري دولت و نهادها مصوب ???? مجمع تشخيص مصلحت نظام مستحق قيمت منطقهاي است؟ توضيح آنکه، زمين وارد بحث جز اراضي موات موضوع ماده ? قانون زمين شهري مصوب 1366 نبوده و همانگونه که آورده شد، پيش از پيروزي انقلاب اسلامي به عنوان اراضي ملي تشخيص داده شده و در دهه هفتاد شمسي در اجراي ماده ?? قانون زمين شهري، به عنوان اراضي ملي به افراد واگذار شده و در سال ???? از حالت ملي خارج شده است.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، مقررات راجع به ماده واحده قانون تعيين تکليف اراضي واگذاري دولت و نهادها مصوب 1370 مجمع تشخيص مصلحت نظام، درباره اراضي است که پيش از تصويب اين قانون تحت عناوين «الف» و «ب» مقرر در ماده واحده توسط دولت و نهادها تملک يا شروع به تملک گرديده و به مردم واگذار شده و در اختيار آنها قرار گرفته و احداث بنا صورت گرفته است و يا توسط وزارت راه و شهرسازي عمليات آمادهسازي در آنها انجام گرفته؛ اما به مردم تخصيص داده نشده است؛ بنابراين به اراضي که پس از تصويب اين قانون توسط دولت و نهادهاي موضوع اين ماده واحده تملک و به اشخاص واگذار شده است، شمول و تسري ندارد.
ثانياً، در صورتي که ملکي قبلاً به موجب برگ تشخيص صادره از سازمان جنگلها و مراتع و آبخيزداري، ملي اعلام شود و سپس در اجراي ماده 10 قانون زمين شهري مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدي و ماده 20 آييننامه اجرايي اين قانون مصوب 24/3/1371 هيأت وزيران به لحاظ قرار گرفتن اين ملک در حريم و محدوده شهر، در اختيار وزارت راه و شهرسازي و از طريق اين وزارتخانه در اختيار سازمان ملي زمين و مسکن قرار گيرد و با اعتراض ذينفع به برگ تشخيص و سند مالکيت صادره، حکم قطعي داير بر اعاده ملک به ذينفع صادر شود، سازمان ملي زمين و مسکن که زمين را در اختيار دارد، طبق قسمت اخير تبصره يک ماده 9 قانون افزايش بهرهوري بخش کشاورزي و منابع طبيعي مصوب 1389 مکلف است به درخواست مالک در صورت امکان، عين زمين و در غير اينصورت با رضايت مالک، عوض و يا قيمت آن را براساس نظريه کارشناسي پرداخت کند و در اين فرض موجبي براي پرداخت قيمت منطقهاي زمين نيست.