شماره نظریه :
7/1401/577 |
شماره پرونده :
1401-168-577 ک |
تاریخ نظریه :
1401/11/24 |
قانون
استعلام
نظر به اينکه طبق رأي وحدت رويه شماره 822 مورخ 1401/03/31 هيأت عمومي ديوان عالي کشور، بزه تغيير غير مجاز کاربري اراضي زراعي و باغها جرم آني تلقي شده است، چنانچه دادگاهي سابقاً با عقيده به مستمر بودن اين بزه صدور حکم صادر کرده باشد و اين حکم نيز قطعي شده باشد، خواهشمند است نظريه مشورتي آن اداره محترم را در فروض زير و اينکه چه اقدامي از سوي اجراي احکام کيفري متصور است، بيان فرماييد:
1- هرگاه وفق محتويات پرونده مشخص باشد در زمان تعقيب بيش از سه سال از زمان تغيير کاربري گذشته و در واقع بزه مذکور مشمول مرور زمان تعقيب بوده است.
2- حسب محتويات پرونده، زمان وقوع جرم مشخص نباشد؛ اما محکومعليه در مرحله اجراي حکم با ارائه نظريه کارشناسي که از طريق تأمين دليل از شوراي حل اختلاف اخذ کرده است، مدعي باشد که در زمان تعقيب بيش از سه سال از زمان تغيير کاربري گذشته و مشمول مرور زمان تعقيب شده است. آيا اجراي احکام مجوزي براي احراز اين امر و ترتيب اثر دادن به نظريه کارشناس خواهد داشت و در صورت مثبت بودن پاسخ، آيا اداره جهاد کشاورزي حق اعتراض به نظريه کارشناس را دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
به موجب ذيل ماده 471 قانون آيين دادرسي کيفري مصوب 1392 در صورتي که مطابق رأي وحدت رويه هيأت عمومي ديوان عالي کشور عمل انتسابي جرم شناخته نشود يا رأي به جهاتي مساعد به حال محکوم باشد، نسبت به آراء اجرا نشده يا در حال اجرا قابل تسري است؛ بنابراين در فرض سؤال که مطابق رأي وحدت رويه شماره 822 مورخ 31/3/1401 هيأت عمومي ديوان عالي کشور، بزه تغيير کاربري غيرمجاز اراضي زراعي «جرم غير مستمر» شناخته شده است؛ اين رأي وحدت رويه مطابق ماده 471 پيشگفته نسبت به آراء محکوميت کيفري که دادگاهها با اعتقاد به مستمر بودن اين بزه صادر کردهاند؛ اما اجرا نشده و يا در حال اجرا است، قابل تسري ميباشد و قاضي اجراي احکام کيفري با لحاظ ملاک بند «ب» ماده 11 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، مطابق ماده 505 قانون آيين دادرسي کيفري مصوب 1392 بايد قرار موقوفي اجراي مجازات صادر کند. بديهي است چنانچه قاضي اجراي احکام کيفري در خصوص تشخيص تاريخ وقوع جرم (تاريخ تغيير غيرمجاز کاربري اراضي زراعي و باغها) با ابهام و اجمال مواجه باشد، در اجراي ماده 497 قانون آيين دادرسي کيفري مصوب 1392 اقدام ميکند.