شماره نظریه :
7/1401/924 |
شماره پرونده :
1401-186/1-924 ک |
تاریخ نظریه :
1401/09/07 |
قانون
استعلام
مطابق ماده 609 قانون مجازات اسلامي بخش تعزيرات توهين به مقامات دولتي مذکور در اين ماده جرم شناخته شده و مطابق ماده 11 قانون کاهش مجازات حبس تعزيري جرم موضوع اين ماده قابل گذشت اعلام شده است.
حال سؤال اينجاست که در صورتي که مقامات دولتي مورد توهين يا افتراء واقع شوند، آيا ادارات حقوقي و نمايندگان حقوقي و وکلاي وزارتخانههاي مربوطه ميتوانند از طرف مسؤول مورد تعرض (شخصيت حقيقي يا حقوقي) اقامه شکايت کرده يا اعلام گذشت نمايند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
وفق صدر ماده واحده قانون حمايت قضايي از کارکنان دولت و پرسنل نيروهاي مسلح مصوب 1376 با اصلاحات بعدي، ارائه خدمات حقوقي به کارکنان در رابطه با دعاوي و شکايات که از انجام وظيفه اداري آنان ناشي ميشود يا به نحوي با وظايف ايشان مرتبط است، منوط به درخواست کتبي آنان است و در اين موارد کارشناس حقوقي به عنوان وکيل کارمند اقدام و مراجع قضايي مکلف به پذيرش کارشناس حقوقي مربوط به همين عنوان ميباشند؛ ولي هرگاه کارشناس حقوقي يادشده رأساً و بدون درخواست کتبي کارمند طرح شکايت کند، چنانچه جرم انتسابي از جرايم قابل گذشت موضوع ماده 104 قانون مجازات اسلامي (اصلاحي 1399) از قبيل افترا و نشر اکاذيب و توهين مواد 609 و697 و 698 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 باشد قابل تعقيب نيست؛ ولي در صورت غير قابل گذشت بودن جرم، اقدام دستگاه مربوط به عنوان اعلام جرم تلقي ميشود و بايد تعقيب قانوني لازم صورت گيرد. بديهي است در موارد فوق چنانچه دستگاههاي مشمول اين ماده واحده، مستقلاً به عنوان شخص حقوقي بزهديده واقع شوند، ميتوانند با معرفي نماينده حقوقي به نمايندگي دستگاه مذکور طرح شکايت کنند؛ ولي موضوع از شمول ماده واحده پيشگفته خارج است.