شماره نظریه :
7/1401/729 |
شماره پرونده :
1401-29/1-729 ح |
تاریخ نظریه :
1401/08/10 |
قانون
استعلام
مستأجر يک باب مغازه که پيش از لازمالاجرا شدن قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 متصرف و مالک منافع آن بوده است، در سال 1378 با رضايت مالک سرقفلي مغازه را به شخص ثالث منتقل ميکند و قرارداد اجارهاي بين مالک و منتقلاليه منعقد ميشود. با توجه به ماده يک قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 و انعقاد قرارداد اجاره بين مالک و منتقلاليه در سال 1378، آيا ميتوان گفت روابط حقوقي دو شخص اخيرالذکر مشمول قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، در قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356، اصطلاح سرقفلي به کار نرفته است؛ بلکه اصطلاح «حق کسب يا پيشه يا تجارت» به کار رفته که عبارت است از؛ حقي که براي مستأجر در اثر فعاليت کسبي وي در طول مدت رابطه استيجاري در چارچوب قانون يادشده، ايجاد ميشود و مستأجر هنگام تخليه محل اجاره، حق مذکور را مطابق قانون از موجر دريافت ميکند؛ اما اصطلاح سرقفلي زماني به کار ميرود که مستأجر در ابتداي انعقاد قرارداد اجاره به موجر مبلغي در قبال سرقفلي پرداخت ميکند که در ايجاد حق کسب يا پيشه يا تجارت تأثيري ندارد؛ اما در تعيين حق مذکور که توسط کارشناس ارزيابي ميشود، مؤثر بوده و ملاک محاسبه کارشناس قرار ميگيرد.
ثانياً، در فرض پرسش که قرارداد اجاره اول مشمول قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 است و مستأجر حق کسب يا پيشه يا تجارت خود را با رضايت مالک به ثالث واگذار کرده و قرارداد اجارهاي بين مالک و منتقلاليه منعقد شده است، مستأجر جديد از هر حيث نسبت به تمام شرايط اجاره قائممقام مستأجر سابق خواهد بود و انعقاد قرارداد در سال 1378 مانع از شمول مقررات قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 نميباشد. حکم مقرر در ذيل شق دوم ماده 19 قانون اخيرالذکر که با رعايت شرايطي مستأجر جديد را از هر حيث نسبت به تمام شرايط اجاره قائممقام مستأجر سابق دانسته است، مؤيد اين ديدگاه است.