شماره نظریه :
7/1400/322 |
شماره پرونده :
1401-51-322 ک |
تاریخ نظریه :
1401/05/19 |
قانون
استعلام
در خصوص تبصره 7 ماده 20 قانون اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز (اصلاحي 1400) خواهشمند است به پرسشهاي زير پاسخ دهيد:
1- منظور از تکرار در تبصره 7 ماده 20 قانون صدرالذکر نسبت به خودرو يا مرتکب يا هر دو است؛ به عبارت ديگر، چنانچه وسيلهاي مکرر در امر قاچاق استفاده شود و اصلاح نيز شود؛ اما مرتکبان تغيير کنند، آيا مشمول حکم به ضبط خواهد شد يا ميبايست مرتکب سابقه تکرار داشته باشد؟
2- از آنجا که در خودروهاي سوختکش از (مشک) براي حمل سوخت استفاده ميشود، آيا جاساز که در قانون تصريح شده است بر آن اطلاق ميشود يا منظور از جاساز محلي است که امکان نقل و جدا کردن آن از وسيله به راحتي امکانپذير نباشد؟
3- با توجه به اينکه در خودروهاي سوختکش موتور خودرو و سوپاپهاي خودرو تقويت ميشود، چنانچه کارشناس اعلام کند خودرو و موتور قابليت اصلاح ندارد، چه تصميمي ميتوان اتخاذ کرد؟ آيا ميتوان تصميم بر تخريب موتور گرفت يا بايد ضبط شود؟ در صورت تخريب و اره کردن موتور، از آنجا که امکان استفاده مجدد وجود دارد، آيا تجهيزات و وسايل بايد تحويل مالک شود يا بايد به نحوي تخريب شود که قابل استفاده فقط به عنوان ضايعات باشد؟
4- چنانچه خودرو تغيير وضع يافته حامل سوخت باشد، آيا رسيدگي به بزه حمل سوخت غير مجاز که در صلاحيت سازمان تعزيرات حکومتي است، در صلاحيت آن سازمان تغييري به وجود ميآورد يا ميبايست شعب آن سازمان به تخلف مذکور رسيدگي و سپس دادسرا به بزه مذکور در ماده رسيدگي کند؟ به ويژه با توجه به اينکه بخش پاياني ماده تأکيد بر آن دارد که اين مجازات با ديگر مجازاتها در قوانين جمع خواهد شد.
5- آيا عبارت (مانند افزايش ارتفاع يا تعبيه جاساز) افاده حصر ميکند يا تمثيلي است و ميتوان چنين برداشت کرد که هر تغيير وسيله نقليه به صورت نامتعارف جهت قاچاق کالا را شامل ميشود؛ مانند تبديل کانتينر غير يخچالدار به يخچالدار به صورت غير مجاز بدون اطلاع و بدون مجوز قانوني و به منظور قاچاق گوشت؟
6- آيا صرف تعبيه هر نوع جاسازي جهت قاچاق کالا مشمول حکم ماده يادشده ميباشد؟ مانند آنکه، در يک تريلي يک باک به صورت مخفيانه اضافه شده و در آن نفت سفيد حمل شود. آيا با توجه به مصاديقي چون تعبيه جاساز که در ماده نوشته شده است، ميتوان اين حکم را صرفاً نسبت به خودروهاي بزرگ دانست يا آنکه خودروهاي سبک را نيز شامل ميشود؟ آيا موضوع جاساز در قانون يادشده واجد اهميت است؟ لازم به ذکر است در خصوص جاساز ماده 65 اصلاحي قانون صدرالذکر نيز متضمن احکامي است.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- در تبصره 7 ماده 20 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز اصلاحي 1400 آمده است: «تغيير وسيله نقليه به صورت نامتعارف ... علاوه بر آن مرتکب در مرتبه اول به اصلاح وسيله نقليه و در صورت تکرار به ضبط وسيله نقليه محکوم خواهد شد ...»؛ بنابراين کلمه «تکرار» در اين تبصره ناظر به مرتکب است نه وسيله نقليه؛ زيرا وسيله نقليه مورد استفاده در امر قاچاق کالا و ارز در هر بار ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراين اگر مرتکبي در مرتبه اول به استناد تبصره مذکور به اصلاح وسيله نقليه محکوم شود، چنانچه در دفعه ديگر نيز از وسيله نقليه تغييريافته به صورت نامتعارف در امر قاچاق کالا و ارز استفاده کند (اعم از اينکه اين وسيله نقليه، وسيله نقليه ديگري باشد يا همان وسيله نقليهاي که قبلاً به استناد تبصره يادشده حکم به اصلاح آن صادر شده است) به لحاظ تکرار در استفاده از وسيله نقليه تغييريافته نامتعارف، محکوم به ضبط وسيله نقليه خواهد شد؛ ولي اگر فرد ديگر اولين بار از وسيله نقليه تغييريافته به صورت نامتعارف در امر قاچاق کالا و ارز، استفاده کند؛ حتي اگر قبلاً حکم به اصلاح وسيله نقليه به استناد تبصره مذکور صادر شده باشد، چون مرتبه اول محسوب ميشود (اولين مرتبهاي است که مرتکب از وسيله نقليه تغييريافته استفاده ميکند) حکم به اصلاح وسيله نقليه صادر ميشود.
2- منظور از تغيير وسيله نقليه، انجام اقداماتي است که براي آن وسيله نقليه متعارف نيست؛ مثل تعبيه صندوقها و جاسازيهاي غير متعارف و نامشهود؛ بنابراين، اگر براي حمل سوخت قاچاق از مشک يا منبعي مجزا از وسيله نقليه استفاده شود، تغيير وسيله محسوب نميشود.
3- تشخيص «نامتعارف بودن تغيير وسيله نقليه» و همچنين امکان يا عدم امکان اصلاح و نحوه آن پس از جلب نظر کارشناسي با قاضي رسيدگيکننده است.
4- با عنايت به ماده 44 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 با اصلاحات بعدي، رسيدگي به جرايم قاچاق کالا و ارز در صلاحيت دادگاه انقلاب و رسيدگي به تخلفات در صلاحيت سازمان تعزيرات حکومتي است و استفاده مرتکب از وسيله نقليه تغييريافته بهصورت نامتعارف، تأثيري در صلاحيت ندارد.
در خصوص عبارت انتهاي تبصره 7 ماده 20 اصلاحي که در اين بند از استعلام به آن اشاره شده است، ميتوان گفت که مقنن طبق اين تبصره براي مرتکب جرم يا تخلف موضوع اين قانون به جهت «استفاده از وسيله نقليه تغييريافته نامتعارف» مجازات جداگانهاي مقرر نموده است که اين مجازات با ساير مجازاتهاي مقرر در اين قانون يا ساير قوانين براي مرتکب جمع و مانع اجراي آنها نيست.
5- عبارت «مانند افزايش ارتفاع يا تعبيه جاساز» در تبصره 7 ماده 20 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز اصلاحي 1400، تمثيلي است و هر تغيير نامتعارف در وسيله نقليه به منظور ارتکاب جرم يا تخلف قاچاق کالا و ارز صورت گرفته باشد، مشمول تبصره مذکور است. در خصوص بارگنج (کانتير)، چنانچه مشمول تبصره 5 ماده 20 اصلاحي قانون پيشگفته نباشد، تشخيص نامتعارف بودن تغيير وسيله نقليه مطابق بند 3 پيشگفته است.
6- منظور از تعبيه جاساز در تبصره مورد بحث، تغييرات غيرمتعارف در وسيله نقليه براي قاچاق کالا و ارز است که حسب مورد ممکن است متفاوت باشد؛ مثلاً براي حمل بنزين قاچاق ممکن است باکهايي اضافه شود و براي قاچاق ارز، سوراخهايي در بدنه وسيله نقليه جهت اختفاي ارز تعبيه شود. بزرگي يا کوچکي وسيله نقليه تأثيري در قضيه ندارد.