شماره نظریه :
7/1401/332 |
شماره پرونده :
1401-29/1-332 ح |
تاریخ نظریه :
1401/05/08 |
قانون
استعلام
وفق قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 در زمان تخليه بايد سرقفلي به نرخ روز به مستأجر پرداخت شود. چنانچه حکم بر تخليه عين مستأجره با پرداخت مبلغ مشخصي به عنوان سرقفلي صادر شود و با قطعيت حکم، موجر (محکومله) تقاضاي تخليه ندهد و پس از مدتي طولاني (دو تا سه سال) محکومله براي اجراي حکم مراجعه و اعلام کند حاضر است مبلغ مندرج در حکم را پرداخت کند؛ اما مستأجر مدعي افزايش قيمت سرقفلي شود و به استناد تبصره ماده 19 قانون کانون کارشناسان رسمي دادگستري مصوب 1381، ارزيابي مجدد سرقفلي توسط واحد اجرا را درخواست کند، با توجه به ماده 28 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 و تبصره ماده 19 قانون آيين دادرسي کيفري مصوب 1392 و با لحاظ افزايش شديد قيمت املاک و در نتيجه سرقفليها، خواهشمند است در خصوص موضوع اعلام نظر فرماييد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، چنانچه دادگاه ضمن حکم تخليه به استناد تبصره 2 ماده 6 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376، تخليه را به پرداخت سرقفلي به قيمت عادله روز منوط کرده باشد، عليالاصول نبايد مبلغي را به عنوان سرقفلي تعيين کند؛ زيرا زمان قطعي شدن و اجراي حکم تخليه در هنگام صدور رأي معلوم نيست و آنچه موجر مکلف به پرداخت آن است، سرقفلي به قيمت عادله روز تخليه است و نه پيش از آن.
ثانيا،ً در فرض سؤال که دادگاه در رأي خود ميزان سرقفلي را تعيين کرده است؛ اما موجر دو تا سه سال پس از قطعيت حکم جهت اجراي آن و پرداخت سرقفلي مراجعه کرده است، از شمول تبصره ماده 19 قانون کارشناسان رسمي دادگستري مصوب 1381 خروج موضوعي دارد و در فرض سؤال، دادگاه مکلف به تجديد کارشناسي و تعيين قيمت عادله روز است؛ زيرا اين تکليف نشأتگرفته از مقررهاي است که موضوع را به قيمت عادله روز احاله کرده است؛ بنابراين، در فرض سؤال با توجه به تکليف قانوني پيشگفته، دادگاه در صورت عدم تراضي طرفين، با ارجاع امر به کارشناس قيمت عادله روز سرقفلي را تعيين ميکند. همچنين موجبي براي اخذ ملاک از ماده 28 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 که ناظر بر حق کسب يا پيشه يا تجارت است، نميباشد و نميتوان با اخذ ملاک از حکم اين ماده، موارد ملغيالاثر شدن رأي دادگاه پس از مهلت سه ماهه قانوني را به فرض سؤال توسعه و تسري داد.