شماره نظریه :
7/1400/1377 |
شماره پرونده :
1400-16/10-1377 ع |
تاریخ نظریه :
1400/12/17 |
قانون
استعلام
احتراماً با توجه به اينکه در تبصره ? ماده ? قانون بيمه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث مصوب ???? قيد گرديده : خسارت مالي ناشي از حوادث رانندگي صرفاً تا ميزان خسارات متناظر وارده به گرانترين خودرو متعارف قابل جبران خواهد بود و در تبصره ? ماده آمده است «منظور از خودروي متعارف خودرويي است که قيمت آن کمتر از پنجاه درصد سقف تعهدات بدني باشد »آيا منظور از قيمت خودرو قيمت مصوبي است که توسط کارخانه سازنده تعيين مي شود ، يا منظور قيمتهايي است که افراد مختلف يا دلالان به صورت سليقهاي در فضاي مجازي يا به صورتهاي مختلف ديگر اعلام مي نمايند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، وفق تبصره 3 ماده 8 قانون بيمه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب 1395 «خسارت مالي ناشي از حوادث رانندگي صرفاً تا ميزان خسارت متناظر وارده به گرانترين خودروي متعارف از طريق بيمهنامه شخص ثالث و يا مقصر حادثه قابل جبران خواهد بود» و برابر تبصره 4 ماده 8 يادشده «منظور از خودروي متعارف خودرويي است که قيمت آن کمتر از پنجاه درصد (50%) سقف تعهدات بدني که در ابتداي هر سال مشخص ميشود، باشد» و به موجب تبصره 5 همين ماده «ارزيابان خسارات موضوع ماده 39 و کارشناسان ارزياب خسارت شرکتهاي بيمه و کارشناسان رسمي دادگستري در هنگام برآورد خسارت، موظفند مطابق اين ماده اعلام نظر کنند»؛ بنابراين، حکم مقنن مبني بر پرداخت «خسارت متناظر وارده به گرانترين خودروي متعارف» عمومات مربوط به مسؤوليت مدني را با تخصيص مواجه کرده است.
ثانياً، در مقام قيمتگذاري خودروي آسيب ديده براي تشخيص متعارف بودن يا نبودن آن به استناد تبصره 4 ماده 8 يادشده، با توجه به سکوت قانونگذار و عدم ارائه ملاک خاصي در اين خصوص، عليالاصول ملاک قيمتي است که با لحاظ عرف بازار قابليت تعيين دارد؛ و نه قيمتهاي رسمي اعلامي از سوي کارخانههاي خودرو سازي و يا ديگر مراجع رسمي و عدم پذيرش اين ديدگاه و ملاک قراردادن قيمتهاي رسمي، افزون بر آنکه موجبات کاستن از پوششهاي حمايتي بيمه اي خواهد شد، در خصوص خودروهاي خارجي و نيز خودروهاي کارکرده داخلي و خارجي که اساساً فاقد نهاد قيمتگذاري رسمي ميباشند انتظام امور را با چالش مواجه خواهد کرد.