شماره نظریه :
7/1400/324 |
شماره پرونده :
1400-29/3-324 ح |
تاریخ نظریه :
1400/08/01 |
قانون
استعلام
حکم تخليه با پرداخت حق سرقفلي به مستأجر اجرا شده است؛ موجر با تنظيم سند رسمي اجاره، سرقفلي همان مغازه را به شخص ديگري واگذار کرده است؛ اما با پذيرش اعاده دادرسي حکم تخليه نقض شده است. اولاً، با توجه به تنظيم اجارهنامه رسمي شخص ثالث و با لحاظ اينکه مغازه در تصرف ثالث (مستأجر جديد) است، آيا اجراي احکام بايد نسبت به رفع يد از ثالث و اعاده مغازه به مستاجر سابق مطابق ماده 39 قانون اجراي احکام مدني مصوب 1356 اقدام کند و يا به جهت تعلق حق ثالث، اعاده وضع ممکن نبوده و بايد قيمت سرقفلي به نرخ روز محاسبه شود؟ ثانياً، چنانچه اعاده وضع به حال سابق با رفع يد از ثالث توسط اجراي احکام امکانپذير است، آيا اعاده وضع منوط به توديع وجه پرداخت شده بابت سرقفلي است و محکومله (مستأجر سابق) بايد ابتدا اين وجه را پرداخت کند و پس از آن از ثالث رفع يد و مغازه اعاده شود؟ ثالثاً، آيا براي محاسبه قيمت روز سرقفلي اجراي احکام بايد کارشناس تعيين کند يا اينکه بايد با تقديم دادخواست اقدام به طرح دعوا در دادگاه شود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- با عنايت به اينکه وفق ماده 39 قانون اجراي احکام مدني مصوب 1356، عمليات اجرايي به حالت قبل از اجرا بازميگردد؛ در فرض سؤال که حکم تخليه پس از اجرا و انتقال رسمي سرقفلي به مستأجر جديد (ثالث) نقض شده است، صرفاً از مستأجر جديد رفع يد به عمل ميآيد و مغازه به تصرف مستأجر سابق داده ميشود. در هر حال از آنجا که قرارداد اجاره جديد و سند انتقال سرقفلي به مستأجر جديد توسط موجر و خارج از اجرا تنظيم شده است، از شمول ماده 39 يادشده خارج است و اعاده وضع به حالت سابق مستلزم ابطال سند انتقالي به شخص ثالث نيست.
2 و 3- با عنايت به اينکه پرداخت سرقفلي به مستأجر سابق در اجراي حکم صورت گرفته است، با نقض حکم و اعاده وضع به حالت سابق، همان مبلغ پرداختي به مستأجر سابق بايد به موجر مسترد شود و به تصرف دادن ملک به مستأجر سابق، منوط به استرداد همان مبلغ سرقفلي توسط وي به موجر است و محاسبه سرقفلي به نرخ روز با تعيين کارشناس منتفي است.
شايسته ذکر است که روابط بين ثالث (مستأجر جديد) و موجر ارتباطي به اجرا ندارد و وي ميتواند به موجر براي استيفاي حقوق خود رجوع کند.