شماره نظریه :
7/1400/619 |
شماره پرونده :
1400-127-619 ح |
تاریخ نظریه :
1400/06/30 |
قانون
استعلام
آيا اقدام دادگاه تجديدنظر در رسيدگي به اعتراض نسبت به حکم ماهيتي که بدون انجام تحقيقات و اقدامات لازم اصادر شده است مانند صدور حکم به خلع يد ملک بدون استعلام مالکيت و بررسي جريان ثبتي و ارجاع امر به کارشناسي در قالب اعطاي نيابت قضايي جهت رفع نقص و موارد مورد نياز به دادگاه بدوي صادرکننده رأي وجاهت قانوني دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً ارسال پرونده از دادگاه تجديدنظر به دادگاه بدوي جهت رفع نقص از حيث تحقيقات يا جهت بررسي ادعاهايي که در مرحله تجديدنظر مطرح شده و امثال آن فاقد موقعيت قانوني است، زيرا پس از صدور رأي قاعده فراغ دادرس بر دادگاه بدوي حکومت دارد و اين دادگاه حق ورود مجدد به ماهيت تحت هيچ عنواني را ندارد مگر در مواردي که قانون تجويز کرده باشد، مانند واخواهي، اعتراض ثالث يا اعاده دادرسي.
ثانياً- در مواردي که دادگاه تجديدنظر استان انجام تحقيق يا اقدامي را لازم بداند که مربوط به حوزههاي قضايي استان مربوط باشد، از آنجا که کل استان در حوزه قضايي دادگاه تجديدنظر قرار دارد، ميتواند رأساً آن را انجام دهد و يا با عنايت به ماده 354 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 انجام آن را از دادگاه بدوي محل درخواست کند. به نظر ميرسد علت اينکه قانونگذار از اين درخواست تحت عنوان نيابت قضايي ياد نکرده اين است که اين دادگاه خود نيز ميتواند تحقيق يا اقدام مزبور را انجام دهد و نسبت به دادگاه بدوي که در حوزه قضايي استان مربوط قرار دارد، دادگاه بالاتر محسوب ميشود. با وجود اين از لحاظ لزوم انجام عمل مورد درخواست، عنوان آن چندان اهميتي ندارد.