شماره نظریه :
7/88/1020 |
شماره پرونده :
99-9/2-1020 ح |
تاریخ نظریه :
1400/04/19 |
قانون
استعلام
چنانچه در عقد دائم مهريه زوجه عين معين از نوع غيرمنقول باشد و پس از عقد کاشف به عمل آيد که مهريه موصوف مستحقللغير و در حال حاضر زوج نيز فوت نموده است با عنايت به مواد 1084 و 1100 قانون مدني 1- آيا زوجه مستحق قيمت زمان مطالبه مهريه ميباشد يا زمان فوت زوج؟
2-آيا زوجه ميتواند درخواست مطالبه اجرتالمثل مهريه عين معيني را نمايد که مستحقللغير است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- در فرض سؤال که مهريه زوجه (مال غير منقول) مستحقللغير بوده و زوج فوت کرده است؛ اولاً، موضوع منصرف از حکم ماده 1084 قانون مدني است و بر اساس ماده 1100 اين قانون، زوجه مستحق بدل آن اعم از مثل يا قيمت مال است؛ مگر آنکه صاحب مال اجازه دهد. ثانياً، بدل بايد اقرب به اصل مال از حيث ماليت، صفات و خصوصيات باشد و فوت متعهد (در فرض سؤال زوج) تأثيري در اين حکم و محاسبه قيمت بر اساس تاريخ فوت وي ندارد و با استفاده از ملاک ماده 46 قانون اجراي احکام مدني مصوب 1356 قيمت مال موضوع مهريه با تراضي طرفين (در فرض سؤال ديگر وراث زوج) و در صورت عدم تراضي، توسط دادگاه و با ارجاع امر به کارشناس رسمي دادگستري تعيين ميشود و بديهي است که ارزيابي کارشناس بايد بر اساس قيمت روز ملک صورت گيرد.
2- در فرض سؤال که مهريه مستحقللغير بوده است؛ محل و موجبي براي مطالبه اجرتالمثل از ناحيه زوجه نيست؛ زيرا مالکيت و حقي براي زوجه در ملک موضوع مهريه محقق نشده است تا وي بتواند اجرت ايام تصرف آن توسط زوج را مطالبه کند.