شماره نظریه :
7/99/1307 |
شماره پرونده :
99-3/1-1307 ح |
تاریخ نظریه :
1399/10/14 |
قانون
استعلام
در صورتي که موضوع اجرا، دستور فروش مال مشاع به درخواست يکي از مالکان مشاع باشد که يک دانگ را مالک است و از طرفي ملک از طريق مزايده به شخص ثالث به عنوان برنده مزايده فروخته شود و پس از تأييد مزايده معلوم شد که خواهان فروش مال مشاع سابقا به صورت قولنامهاي يک دانگ خود را به ديگري فروخته و خريدار يک دانگ دادخواست الزام به انتقال سند يک دانگ و دستور موقت مبني بر منع نقل و انتقال را به دادگاه ارائه کرده و متعاقباً دستور موقت داير بر منع نقل و انتقال و بازداشت يک دانگ ملک صادر شده است شخص ثالث (خريدار يک دانگ) ابطال مزايده به علت مالکيت خود به نسبت سه دانگ و عدم حضور در زمان انجام فرايند مزايده را درخواست و ديگر مالکان مشاعي نيز ابطال مزايده را به سبب فروش قبلي شخصي دامگ موضوع مزايده و فقدان مبنا براي برگزاري مزايده درخواست کنندو همچنين منافع دو دانگ ديگر از مالکان مشاعي به صورت عمري در حق شخص ثالث ديگر قرار گرفته است. توجه به اينکه با مزايده وفق مقررات انجام شده و در راستاي دستور فروش جهت خروج از وضعيت اشاعه بوده و پيش از برگزاري مزايده يکي از مالکان مشاعي که خواهان دستور فروش نيز بوده است، سهم خود را به ثالث فروخته است، آيا مزايده بايد ابطال شود؟ در صورت ابطال مزايده، آيا دستور فروش سابق که به درخواست مالک مشاعي بوده که سهم خود را به ثالث فروخته و موجب حکم دادگاه به انتقال يک دانگ سهم مشاعي به نام خريدار در پروندهي ديگر و محکوم شده است، کلا ملغي ميشود؟ چنانچه خريدار جديد که در زمان صدور دستور فروش جزء اصحاب دعوا نبوده و بعد از آن موفق به اخذ حکم مبني بر الزام فروشنده به انتقال سند رسمي به ميزان مالکيت شده است، آيا ميتواند تجديد مزايده براي فروش مال مشاع را درخواست کند يا اينکه بايد پرونده مختومه شود و نامبرده از طريق واحد ثبتي محل اقدامات را شروع کند و مجددا دستور فروش بگيرد؛ چنانچه که نظر آن اداره بکل برد تاييد مزايده باشد، با توجه به اينکه يک دانگ ملک در اجراي دستور موقت، توقيف شده است، آيا ميتوان فقط پنج دانگ را انتقال داد و يک دانگ باقي مانده به صورت اشاعه به نام خريدار جديد باقي بماند تا نامبردگان با ديگر از طريق دستور فروش اخذ کند؟ يا اينکه خريدار جديد يک دانگ، جانشين مالک قبلي شده و صرفاً حق مطالبه ثمن ناشي از فروش مال مشاع را دارد و اجراي احکام بايد سند شش دانگ را به نام برنده مزايده انتقال دهد؛ با اين فرض که حکم قطعي دائر برالزام به انتقال سند يک دانگ صادر شده است؛ اما هنوز اجراييه براي انتقال سند صادر نشده و خواهان يک دانگ تقاضاي اجراييه ندارد و ملک را در قسمت يک دانگ همچنان به صورت بازداشت از طريق دستور موقت نگه داشته است در صورتي که منافع دو دانگ ملک به اشخاص ثالث تا زمان عمر خود انتقال پيدا کند، آيا اجراي دستور فروش و مزايده امکان پذير است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ کارشناس چگونه بايد ارزش مالکان منافع عمري با توجه به اينکه مدت عمر معلوم نيست، محاسبه کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، چنانچه بعد از دستور فروش و انجام مزايده مال مشاع کاشف به عمل آيد که متقاضي دستور فروش در واقع مالک نبوده است و سهم مالکيت خود را قبلاً به شخص ثالث منتقل کرده است و انتقال احراز شود، مزايده و فروش معتبر نيست و دستور فروش و مزايده و اقدامات بعدي قابل عدول است و نيازي به طرح دعواي ابطال مزايده نيست.
ثانياً، در فرض فوق و احراز انتقال سهم مشاع پيش از تقاضا و صدور دستور فروش به شخص ثالث، نظر به اينکه کاشف به عمل آمده است که متقاضي حين درخواست تقاضاي افراز و دستور فروش مالک، ذينفع نبوده است، دستور فروش مذکور ملغي است و از آنجا که منتقلاليه و شخص ثالث در خصوص تقاضاي دستور فروش و واکنش نسبت به تصميم واحد ثبتي در خصوص قابليت يا عدم قابليت درخواست افراز ذينفع است، صدور دستور فروش بر اساس تقاضاي مالک قبلي منتفي است و مالک و ذينفع جديد ميتواند با مراجعه به واحد ثبتي ابلاغ تصميم اين واحد ثبتي به وي را درخواست شود و متعاقب آن حسب مورد دستور فروش را درخواست کند.