شماره نظریه :
7/99/506 |
شماره پرونده :
99-3/1-506ح |
تاریخ نظریه :
1399/07/07 |
قانون
استعلام
شخصي پس از خريداري يک قطعه زمين بنايي در پنج طبقه در آن احداث و چهار طبقه از آن را واگذار کرده است. پس از واگذاري و سکونت آنها در ملک، شخص ديگري اقدام به ابطال سند رسمي زمين نموده است و به لحاظ مستحقللغير بودن ملک، دادگاه بنا به تقاضاي خواهان حکم بر قلع و قمع بنا و خلع يد خريداران که داراي سند رسمي بودهاند، صادر کرده است. مرحله اجراي حکم در حدود شرقي و غربي ملک مذکور آپارتمانهايي احداث شده است، به منظور بررسي خسارات احتمالي وارد بر اين واحدها در نتيجه اجراي حکم قلع و قمع، موضوع به کارشناس رسمي دادگستري ارجاع شده است و کارشناس منتخب، ورود خسارت بر ساختمانهاي مجاور در صورت اجراي حکم قلع و قمع را تأييد کرده است.
با توجه به اينکه متصرفين حاضر هستند قيمت عرصه را به همراه تمام خسارتهاي وارده به محکومله پرداخت کنند، آيا اعمال ماده 46 قانون اجراي احکام مدني مصوب 1356 امکانپذير است؟ در صورت منفي بودن پاسخ، چنانچه در حين قلع و قمع خساراتي بر ساختمانهاي مجاور وارد شود، مسئوليت پرداخت آن خسارت بر عهده کيست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، با عنايت به احکام مقرر در مواد 30 ،31 ، 36 ، 302 و 311 قانون مدني، انتقال رسمي زمين فرض استعلام و احداث بنا در آن را نميتوان مانع اجراي حکم قلع و قمع واحدهاي آپارتماني احـداثي در ملـک مستحقللغير دانست؛ زيرا محروميت مالک از مالکيت و استرداد عين مال امري استثنايي و خلاف اصل است و تنها در موارد مصرح قانوني جايز است و نميتوان احکام استثنايي قانون را به ديگر موارد تسري داد.
ثانياً، با عنايت به مراتب ياد شده، اعلام آمادگي متصرفين براي پرداخت قيمت زمين و تأمين خسارات وارد بر محکومله، موجب و محملي براي اعمال ماده 46 قانون اجراي احکام مدني مصوب 1356 نيست و حداکثر آن که در صورت توافق طرفين بر اين امر، اجراي احکام به آن ترتيب اثر ميدهد.
ثالثاً، صرف ورود خسارت بر املاک مجاور در نتيجه اجراي حکم قلع و قمع، مانع اجراي حکم نيست؛ مگر آنکه خساراتي که در نتيجه اجراي اين حکم بر املاک مجاور وارد خواهد شد، عمده باشد و يا آنکه عرفاً قابل اغماض نباشد؛ در اين صورت با توجه به اصل چهلم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، حکم قلع و قمع واحدهاي احداثي در ملک اجرا نخواهد شد و با اخذ ملاک از ماده 46 قانون اجراي احکام مدني مصوب 1356، قيمت ملک تعيين و از محکومعليه وصول خواهد شد.