شماره نظریه : 7/99/809 |
شماره پرونده : 99-127-809 ح |
تاریخ نظریه : 1399/07/01 |

قانون

استعلام
1- خواهان که يکي از مالکان مشاعي است، دعواي خلع يد از مالي غير منقول معين عليه خوانده که فاقد مالکيت است، مطرح مي‌کند. پس از وصول نظر کارشناس ثبتي مبني بر عدم مالکيت خوانده، وي سهم ديگر مالکان مشاعي را خريداري و سند رسمي اخذ مي‌کند. دادگاه در مواجهه با اين رفتار خوانده چه تصميمي بايد اتخاذ کند؟ آيا ملاک دادگاه تاريخ تنظيم دادخواست است و بايد حکم بر محکوميت خوانده صادر کند يا ملاک تاريخ انشاء رأي است و چون خوانده در آن زمان مالک مشاعي است، و از طرفي خواسته خلع يد مشاعي نيست، بايد حکم بر بي‌حقي خواهان صادر کند؟ آيا اين رفتار خوانده حيله مشروع است؟ 2- خواهان (خريدار يک ويلاي مسکوني) دعواي الزام به تعهد (ساخت و تحويل ويلاي مسکوني در اراضي معين) عليه خوانده مطرح مي‌کند. خوانده متعهد به ساخت تعدادي ويلاي مسکوني در ملکي با کاربري زراعي (در مناطق کشاورزي روستايي) است که مستلزم اخذ موافقت کميسيون ماده 5 قانون حفظ کاربري اراضي و باغ‌ها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدي است. آيا اين دعوا قابل استماع است؟ چنانچه دعوا را از لحاظ شکلي درست تلقي کنيم و نيازي به حضور خوانده ديگر (جهاد کشاورزي) نداشته باشيم، دادگاه بايد چه تصميمي اتخاذ کند؟ توضيح آن‌که برخي معتقدند که بايد حکم الزام به انجام تعهد صادر کند؛ زيرا حداقل شرايط يک تعهد مدني را دارد. برخي بر اين عقيده‌اند که اين دعوا حيله است و براي مشروعيت‌دهي به تعهدي است که در توان خوانده (متعهد) نيست؛ به علاوه اين‌که قبول اين دعوا تجويز جرم تغيير کاربري است. اين توضيح ضروري است که ملک مذکور در منطقه‌اي است که وضعيت خاصي دارد و تغيير کاربري آن از مزروعي به مسکوني مورد پذيرش قرار نمي‌گيرد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- در فرض سؤال که يکي از مالکان مشاعي دعواي خلع يد به طرفيت خوانده طرح کرده است و پس از وصول نظر کارشناس، خوانده سهم مشاعي ملک مزبور را از ديگر مالکان خريداري کرده و سند رسمي انتقال را نيز دريافت کرده است، دادگاه با احراز مالکيت رسمي و مشاعي خواهان و تصرف فيزيکي و عدواني خوانده، پس از وصول نظر کارشناس و قطعيت آن حکم بر خلع يد مشاعي خوانده به ميزان سهم مشاعي خواهان صادر مي‌کند؛ اما وفق ماده 43 قانون اجراي احکام مدني مصوب 1356 حين اجراي حکم، خوانده از تمام ملک خلع يد مي‌شود و تصرفات بعدي طرفين مشمول مقررات املاک مشاعي خواهد بود. 2- در فرض سوال که خوانده به ساخت و تحويل ويلاي مسکوني در اراضي با کاربري زراعي متعهد شده است، با توجه به احکام مقرر در قانون حفظ کاربري اراضي زراعي و باغات مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدي، نظر به اينکه پيش از موافقت کميسيون مربوطه با تغيير کاربري، اجراي تعهد ممکن نيست و احداث هرگونه بنا و مستحدثاث مسکوني در اراضي با کاربري زراعي ممنوع است، دعواي الزام به انجام تعهد در اين وضعيت قابل استماع نيست.
خانه ماشین حساب جستجو وبلاگ مشاوره