شماره نظریه :
7/99/306 |
شماره پرونده :
99-122-306ح |
تاریخ نظریه :
1399/03/18 |
قانون
استعلام
1- در صورتي که شريک شرکت سهامي خاص تقاضاي سود شرکت کند، بر اساس مواد 90 و 240 لايحه قانون اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347 چنانچه شرکت داراي مصوبه سود سهام نباشد، آيا دادگاه ميتواند وارد دعوا شود و کارشناس براي بررسي ميزان سود تعيين کند و يا اينکه اين دعوا قابل استماع نيست و لازم است مقدمه آن دعواي الزام به تشکيل مجمع عادي اقامه شود؟
2- چنانچه مجمع تشکيل مجمع عمومي و تصويب پرداخت سود سهام مصوب کند و شرط مقدماتي براي استماع دعواي مطالبه سود سهام باشد، اقليت سهامداران چه بايد بکنند؟ شرکتي که اکثريت سهامداران مخالف تشکيل مجمع و بررسي بيلان هستند و ساليان سال از تشکيل مجمع استنکاف ميکنند، صرف نظر از ضمانت اجراهاي کيفري اين ترک فعل، آيا سهامدار اقليت به ناچار بايد پيش از طرح دعواي مطالبه سود الزام به تشکيل مجمع کند و يا اينکه دادگاه ميتواند از باب سوءاستفاده از حق و احکام ثانويه سوددهي را بررسي و ده درصد حق سهامدار را تعيين کند؟ آيا ميتوان گفت ماده 90 لايحه قانون فوقالذکر ناظر به فرضي غالب است و در مورد شرکاء اقليت کاربرد ندارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1 و2- از آنجا که تقسيم سود سهام الزامي بين صاحبان سهام وفق ماده 90 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347، مستلزم تصويب مجمع عمومي عادي است، ابتدا بايد مجمع عمومي به منظور تصويب ترازنامه و تقسيم سود تشکيل شود. مواد 89 و 95 لايحه قانوني يادشده سازوکار تشکيل مجمع عمومي عادي را مشخص کرده است و در فرض سؤال چنانچه سهامدار شرايط مقرر در ماده 95 ياد شده را داشته باشد، ميتواند مجمع عمومي عادي را به منظور تصويب ترازنامه و تقسيم سود دعوت کند. بنابراين دادگاه نميتواند پيش از طي تشريفات قانوني سود سهام را تعيين کند و دعواي مطالبه سود سهام الزامي بدون رعايت مقررات فوق قابل پذيرش نيست. شايسته ذکر است در صورتي که به هر علت مجمع عمومي تشکيل نشود، سهامدار ميتواند به موجب بند 2 ماده 201 لايحه قانوني ياد شده جهت انحلال شرکت به دادگاه مراجعه کند.