شماره نظریه :
7/99/177 |
شماره پرونده :
99-186/2-177ک |
تاریخ نظریه :
1399/02/29 |
قانون
استعلام
مشاور املاک با اذن مالک يک دستگاه آپارتمان را به موجب قرارداد اجاره به ديگري واگذار ميکند. در زمان قرارداد اجاره، شخصي به عنوان ميهمان با اذن مستأجر وارد ملک ميشود و در غياب مستأجر بر اثر گازگرفتگي در حمام منزل فوت ميکند. دادگاه موضوع را به کارشناسي ارجاع و نظريه هيأت کارشناسي حکايت از تقصير متوفي به ميزان سي درصد به لحاظ استفاده چندين ساله از آبگرمکن در شرايط مشابه وقوع حادثه و مراجعه متوفي به محل با ميل و اراده و مواد يافتشده در ادرار متوفي شامل مرفين آمفتامين و ... و تأثير آن در تصميمگيري و سطح هوشياري؛ و همچنين تقصير مستأجر به ميزان سي درصد به لحاظ عدم رفع مشکل آبگرمکن به صورت اطمينانبخش و فراهم نکردن شرايط حضور متوفي در محل وقوع حادثه؛ و تقصير هر يک از مالک و مشاور املاک به عنوان نماينده مالک به ميزان بيست درصد به لحاظ نصب آبگرمکن در سنوات قبل توسط مالک ساختمان دارد. ضمناً مستأجر در مراحل تحقيقات به اطلاع از مشکل آبگرمکن اذعان کرده است. با توجه به مقررات ناظر به تسبيب در جنايات در قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 موضوع مشمول کدام مقرره قانوني است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، تطبيق رفتار ارتکابي با مواد قانوني و عناوين مجرمانه مقرر در قانون، در هر مورد با قاضي رسيدگيکننده است و در فرض سؤال نيز قاضي بايد حکم قضيه و اينکه موضوع مشمول کدام يک از مواد قانوني است را با توجه به قانون به ويژه قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 خصوصاً فصل ششم موجبات ضمان از ماده 492 به بعد پيدا کند.
ثانياً، مداخله عوامل مختلف در وقوع جنايت با توجه به فروض مختلف (جمع بين مباشرين يا مسببين يا جمع بين سبب و مباشر) حسب مورد با مواد قانوني مربوطه نظير مواد 453، 526 و 533 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 منطبق است؛ به طور مثال در جمع بين مباشرين يا مسببين به نحو اشتراک، مسؤوليت قانوني هر يک از آنها به ترتيب مطابق مواد 453 و 533 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 به نسبت مساوي است و آنچه در ماده 526 قانون موصوف آمده است، فرض جمع بين مباشرين و مسببين است که در صورت وجود استناد جنايت به تمام عوامل مذکور، ميزان مسؤوليت هر يک مساوي خواهد بود؛ مگر اينکه ميزان تأثير رفتار مرتکبان، متفاوت باشد که در اين صورت هر يک به ميزان تأثير رفتارشان مسؤول هستند. در صورت انطباق فرض مطروحه با شرايط ماده 526 قانون يادشده، ميزان تأثير هر يک از عوامل بر اساس نظريه کارشناسي که مورد وثوق دادگاه بوده و منطبق با اوضاع و احوال قضيه باشد، تعيين ميشود و به هر صورت نظريه کارشناس طريقيت دارد.