شماره نظریه :
7/98/924 |
شماره پرونده :
ح 429-67-89 |
تاریخ نظریه :
1398/09/30 |
قانون
استعلام
بر اساس ماده 1293 ق.م اسنادي که توسط مأمور دولت خارج از صلاحيت آنها صادر ميشود سند رسمي تلقي نميشود و سند عادي محسوب ميشود آيا مقصود از خارج از صلاحيت بودن از جهت صلاحيت شخصي و فردي مأمور دولت است يا اينکه شامل معيارهاي صلاحيت نسبي و محلي هم ميشود؟ مثلاً اگر مأمور دولت در بخش حسابداري اداره ثبت يک سند مالکيت را بدون داشتن پست اداري و يا ابلاغ رسمي از رئيس اداره و خود سرانه امضاء کند اثر آن چيست؟ آيا سند عادي تلقي ميشود و اعتبار دارد يا اينکه علاوه بر عادي بودن قابل ابطال در صورت عدم ابطال توسط اداره دولتي توسط ذينفع در محکمه ميباشد؟ در مورد عدم رعايت معيار صلاحيت محلي هم اگر مأموريت ثبت با پست کارشناسي و داراي ابلاغ از رئيس اداره اقدام به تحديد حدود اراضي که خارج از حوزه ثبتي يا جغرافيايي يا قضايي شهرستان مجاور تحت قلمرو آن اداره ثبت است بنمايد اثر آن فقط عادي تلقي شدن سند است يا قابل ابطال هم از جهت عدم اهليت وي در تنظيم سند دولتي ميباشد./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا، منظور از مأمورين رسمي مذکور در ماده 1287 قانون مدني کساني هستند که از سوي مقام صلاحيتدار براي تنظيم سند رسمي تعيين شدهاند. اين مأمورين رسمي حسب مورد ممکن است مستخدم دولت باشند يا غير آن؛ مانند سردفتران اسناد رسمي.
ثانيا، مأمور بايد براي تنظيم سند رسمي صلاحيت داشته و در حدود صلاحيت خود عمل نمايد و لزوم دارا بودن صلاحيت مطلق است و شامل رعايت حوزه جغرافيايي محل مأموريت نيز ميشود؛ وگرنه فاقد عنوان سند رسمي است و در صورت دارا بودن امضا يا مهر طرف، برابر ماده 1293 قانون مدني، عادي تلقي ميشود.
ثالثا، در فرض عدم رعايت حوزه جغرافيايي محل مأموريت از سوي مديران و نمايندگان ثبت و مسئولين دفاتر و صاحبان دفاتر اسناد رسمي و اقدام آنها در خارج از محل مأموريت، مستند به ماده 2 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدي، اقدامات اين افراد اثر قانوني ندارد./