شماره نظریه :
7/98/483 |
شماره پرونده :
98-100-483 ح |
تاریخ نظریه :
1398/08/28 |
قانون
استعلام
به طور نمونه ارزيابي حق انتفاع يک باب منزل مسکوني که مالکيت آن توسط پدر خانواده به فرزندش منتقل شده و حق انتفاع آن را براي مادام العمر براي خود محفوظ داشته پس از مديون شدن فرزند و توقيف آن توسط طلبکار توسط اجراي احکام حقوقي دادگستري از کارشناسان رسمي درخواست گرديده است با توجه به اينکه ملاک و معيار مشخصي جهت تفکيک حق انتفاع عمري از مالکيت در مقايسه با حق کسب و پيشه و تجارت يا سرقفلي وجود ندارد و در عرف و بازار نيز اين گونه املاک به ندرت مورد معامله قرار مي گيرند خواهشمند است در پاسخ اعلام فرمايند کارشناسان رسمي جهت ارزيابي اين گونه املاک چه ملاکي يا ملاک هايي را مورد توجه قرار دهند.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا، وفق ماده 40 قانون مدني حق انتفاع حقي است که به موجب آن، شخص ميتواند از مالي که عين آن ملک ديگري است يا مالک خاصي ندارد استفاده کند؛ ثانيا، به موجب ماده 53 اين قانون انتقال عين موضوع حق انتفاع موجب بطلان حق مذکور نميشود و چنين انتقالي با حفظ حقوق منتفع فاقد منع قانوني است؛ ثالثا، کارشناس رسمي دادگستري در مقام ارزيابي اينگونه املاک بايد بدوا ارزش ملک را به نحو اطلاق و بدون لحاظ حق انتفاع منتفع برآورد نمايد و سپس ارزش حق انتفاع را بر اساس پيشبيني حق عمري حسب مورد به مدت عمر مالک، منتفع و يا ثالث، مدتي که چنين فردي با مشخصات سني وي عادتا زنده ميماند و همچنين ديگر موارد نظير استيلا يا عدم استيلا و تصرف يا عدم تصرف در عين مال و ارزش منفعت موضوع حق برآورد کند و ميزان برآورد شده را از ارزش ملک کسر نموده و ارزش ملک با لحاظ حق انتفاع را بر اين اساس اعلام نمايد.