شماره نظریه :
7/98/357 |
شماره پرونده :
ح 753-67-89 |
تاریخ نظریه :
1398/08/20 |
قانون
استعلام
1-تفاوت دعوي مطالبه منافع و عوايد ايام تصرف ملک مغصوب با دعوي مطالبه اجرت المثل در چيست؟
2-چنانچه دو نفر مالک مشاعي ملکي به نسبت به 2 دانگ و4 دانگ باشند و خواهان با تقديم دادخواستي مدعي گردد که خوانده مانع از ورود به ملک مشاعي گرديده و شخصا از ملک مشترک بهره برداري و از منافع آن بهره مند است و تقاضاي مطالبه منافع با جلب نظر کارشناسي و به ميزان سهم خود را نمايد؟
3-چنانچه ملک مذکور يک هتل باشد که داير بوده و درآمد دارد طرح دعوي صحيح کدام است؟ آيا اين دعوي به استناد ماده 575 قانون مدني قابل استماع است ياخير اجرت المثل را مطالبه نکرده است بلکه منافع سهم مشاعي خود را طلب کرده است./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- اصطلاح منافع اعم از «عوايد» است. منافع مال، هرگونه منفعت قانوني و عقلايي مال را دربر ميگيرد؛ مانند سکونت براي منزل مسکوني و نيز زراعت براي زمين کشاورزي. اما عوايد مال عرفا ناظر به مالي است که در نتيجه استيفاي منافع مال حاصل ميشود؛ مانند محصول زمين زراعي يا باغ کشاورزي يا اجارهبهاي منزل مسکوني. اجرتالمثل ايام تصرف ملک مغصوبه مابهازاي منافع استيفاء يا تفويتشده ملک است که غاصب اعم از آنکه استيفاي منفعت کرده يا نکرده باشد، بايد پرداخت کند.
2 و 3- در فرض سؤال که يکي از شرکا مال مشاعي عليه شريک ديگر طرح دعوا کرده و مدعي شده است شش دانگ ملک در تصرف خوانده بوده و به همين جهت مطالبه سهم خود از درآمد مال مشترک را نموده است؛ اولا، مقصود از درآمد همان عوايد مال است. ثانيا، پذيرش دعواي وي با منع قانوني مواجه نيست و طبيعتا عوايد مال پس از کسر هزينهها قابل تقسيم است. بديهي است اگر شريک ديگر غاصب باشد، طرح دعواي اجرتالمثل نيز عليه وي امکانپذير است؛ اما عدم طرح دعواي اجرتالمثل مانع رسيدگي به دعواي مطالبه عوايد نيست./