شماره نظریه : 7/98/440 |
شماره پرونده : 98-168-440 ک |
تاریخ نظریه : 1398/06/17 |

قانون

استعلام
همان گونه که مستحضريد کارکنان دولت در رده هاي مختلف در راستاي انجام تکليف قانوني و وظايف اجرايي دولت آيا انواع جرائم و آسيب هاي هستند که از سوي اشخاص گروه ها رسانه ها و ساير فعالان عرصه سياسي و اجتماعي به ايشان ارتکاب مي يابد. لزوم برخورد قانوني با اشخاص حقيقي و حقوقي که به کارکنان و مقامات دولتي به انحاء مختلف فرض مي کنند از سويي و ضرورت جلوگيري از تحميل هزينه به کارکنان دولت جهت طرح و پيگيري و شکاياتي که ناشي از انجام ماموريت هاي قانوني ايشان است و همچنين اجتناب از صرف ايشان که بايد در اختيار انجام خدمات عمومي قرار گيرد در دادگاه ها و مراجع محترم قضايي از سوي ديگر قانونگذار را بر آن داشته است تا از طرق مختلف نسبت به حمايت قضايي از کارکنان دولت در راستاي انجام وظايف و تکاليف قانوني گام بردارد که از مصاديق بازر آن تصويب قانون حمايت قضائي از کارکنان دولت و پرسنل نيروهاي مسلح مصوب 1376 مجلس شوراي اسلامي با اصلاحات بعدي آن و ماده 88 قانون مديريت و خدمات کشور مصوب 1386 است. متاسفانه برخي مراجع محترم قضايي بدون توجه به ملاک مبنا و فلسفه اي که تصويب چنين قانوني را موجب شده است و با تفسيري که در بردارنده نتايج نامطلوب براي دستگاههاي اجرايي کشور است از رسيدگي به دعاوي و شکايات مطروحه از سوي واحدهاي حقوقي دستگاه هاي دولتي که در مقام دفاع از مقام و مامور دولت و به منظور سيانت از تماميت دستگاه ذي ربط مطرح مي گردد خودداري نموده و با توصيف شخصي بر اين موضوع اين گونه شکايات و دعوي شاکي از مقام دولتي را دلالت به طرح شکايت شخصا و يا از طريق وکيل خود مي نمايند همان طور که به خوبي بيشتر براي ارتکابي عليه مامورين و مقامات دولتي از قبيل توهين افترا نشر اکاذيب و به جنبه شخصي ندارد و به اعتبار جايگاه سازماني مامور و مقام مربوطه واقع مي شود و تنزل اين نوع از بزهکاري که در اغلب موارد نظم عمومي را مورد لطمه و خدشه قرار مي دهد به اختلاف شخصي که مستلزم طرح شکايت از شاکي خصوصي است ناشي از استباط نادرست و موسيقي نامتناسب و بدون توجه به واقعيت هاي اجتماعي و سياسي مرتبط با موضوع است بر اين اساس تحميل تکليف اقدام جهت احقاق حق درمرجع قضايي به شخص مامور دولتي که مستلزم صرف درمان و هزينه از بودجه شخصي وي است بي ترديد از مصاديق تکليف مالايطلق و فراتر از وسع بوده و علاوه بر آن به تاريخ موجب ناامني کارکنان دولت در قبال تعرضات مجرمانه اشخاص حقيقي و حقوقي مي شود که اين امر در نهايت بي انگيزگي بدنه اجرايي دولت و سلب روحيه تصميم گيري و قاطعيت در مديران دولتي را به همراه خواهد داشت نظر به مراتب فوق و با عنايت به لزوم ايجاد فضاي امن ومطمن جهت ارائه خدمات دولتي و انجام وظايف خطير اجرايي در سايه حمايت همه جانبه دستگاه محترم قضايي خواهشمند است دستور بايست و شايسته جهت تغيير رويه و رويکرد دستگاه قضايي در برخورد با اين گونه پرونده ها حسب صلاحديد صادر فرمائيد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
وفق صدر ماده واحده قانون حمايت قضايي از کارکنان دولت و پرسنل نيروهاي مسلح مصوب 1376 با اصلاحات بعدي، ارائه خدمات حقوقي به کارکنان در رابطه با دعاوي و شکايات که از انجام وظيفه اداري آنان ناشي مي‌شود يا به نحوي با وظايف ايشان مرتبط است، منوط به درخواست کتبي آنان است و در اين موارد کارشناس حقوقي به عنوان وکيل کارمند اقدام و مراجع قضايي مکلف به پذيرش کارشناس حقوقي مربوط به همين عنوان مي‌باشند؛ ولي هرگاه کارشناس حقوقي ياد‌شده رأساً و بدون درخواست کتبي کارمند طرح شکايت کند، چنانچه جرم انتسابي از جرايم قابل گذشت موضوع ماده 104 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 از قبيل افترا و نشر اکاذيب (مواد697 و 698 قانون مجازات اسلامي کتاب تعزيرات مصوب 1375) باشد قابل تعقيب نيست؛ ولي در صورت غير قابل گذشت بودن جرم مانند توهين موضوع ماده 609 قانون پيش‌گفته، اقدام دستگاه مربوط به عنوان اعلام جرم تلقي مي‌گردد و بايد تعقيب قانوني لازم صورت گيرد. بديهي است در موارد فوق چنانچه دستگاه‌هاي مشمول ماده‌واحده مذکور مستقلاً به عنوان شخص حقوقي بزه‌ديده واقع شوند، مي‌توانند با معرفي نماينده حقوقي به نمايندگي دستگاه مذکور طرح شکايت نمايند ولي موضوع از شمول ماده واحده فوق‌الذکر خارج است.
خانه ماشین حساب جستجو وبلاگ مشاوره