شماره نظریه :
7/1402/631 |
شماره پرونده :
1402-3/1-631ح |
تاریخ نظریه :
1402/09/13 |
قانون
استعلام
اولاً، آيا توقيف و مزايده حق عمري در فرضي که فاقد قيد مباشرت و متعلق به محکومعليه و عين مال مربوط به ثالث است، امکانپذير است؟
ثانياً، در صورت مثبت بودن پاسخ، نحوه ارزيابي و توقيف و همچنين انتقال و سپس انتفاع از آن توسط برنده مزايده چگونه و تا چه زماني است؟ آيا تا پايان عمر برنده مزايده حق انتفاع براي وي وجود دارد و در فرضي که قيد مباشرت شده باشد، امکان توقيف و مزايده امکانپذير است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، حق انتفاع در زمره حقوقي مالي است و بر اساس اصل انتقالپذيري حقوق مالي، اين حق نيز عليالاصول قابل واگذاري به غير و توقيف و مزايده است؛ مگر آنکه احراز شود مالک، آن حق را براي استفاده شخص معيني و با قيد مباشرت واگذار کرده است که در اين صورت قابل توقيف و مزايده نيست و قائم به شخص است.
ثانياً، در صورتي که در خصوص حق عمري قيد مباشرت نشده باشد، کارشناس رسمي دادگستري ارزش حق انتفاع را بر اساس پيشبيني حق عمري حسب مورد به مدت عمر مالک، منتفع و يا ثالث، مدتي که چنين فردي با مشخصات سني وي عادتاً زنده ميماند و همچنين ديگر موارد نظير استيلا يا عدم استيلا و تصرف يا عدم تصرف در عين مال و ارزش منفعت موضوع حق برآورد ميکند.
ثالثاً، همانگونه که آورده شد، مدت حق انتفاع از نوع عمري، ارتباطي به مدت عمر برنده مزايده ندارد و دادگاه حسب مورد با لحاظ نوع حق عمري و شرايط آن، موجبات برخورداري برنده مزايده از اين حق را فراهم ميآورد.