شماره نظریه :
7/1402/482 |
شماره پرونده :
1402-186/1-482ک |
تاریخ نظریه :
1402/09/11 |
قانون
استعلام
در يک پرونده، مالک يک دستگاه تراکتور به علت روشن نشدن تراکتور، جهت هلدادن آن به خارج از پارکينگ از يک نفر درخواست کمک مينمايد و مالک تراکتور به همراه همسر خود از طرف چرخهاي عقب اقدام به هلدادن مينمايند؛ در حالي که شخص کمککننده از چرخهاي جلو که کوچکتر از چرخهاي عقب ميباشند، اين اقدام را انجام ميدهد. اين موضوع در حالي است که کسي به عنوان راننده سوار بر تراکتور نميباشد و هر سه نفر تراکتور را به شرح فوق به صورت خاموش هل ميدهند. بر اثر اين بياحتياطي، شخصي که جهت کمک فراخوانده شده است (و درحال هل دادن از چرخ جلو ميباشد و طبيعتاً بين چرخ جلو و عقب قرار دارد) بين چرخ عقب و ديوار گير نموده و بر اثر فشاري که بر قفسه سينه وي وارد و باعث شکستگي دنده و در نتيجه پارگي قلب و ريه ميشود، فوت مينمايد. حال خواهشمند است در خصوص سؤالات ذيل ارشاد فرماييد:
1- موضوع مشمول ايراد صدمه غير عمدي (شبه عمدي) بر اثر بياحتياطي در امر رانندگي ميباشد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، چه کسي مسؤول ميباشد؛ مالک تراکتور يا همسر وي نيز که در هلدادن تراکتور نقش داشته است، داراي درجاتي از تقصير ميباشد؟
2- در صورتي که موضوع از شمول سوانح رانندگي خارج باشد، رسيدگي به موضوع در چه قالبي انجام ميپذيرد و مسؤول پرداخت ديه چه کسي است؟ با توجه به اينکه سه نفر در وقوع حادثه نقش داشتهاند، با لحاظ مواد 526 و 533 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 تقسيم مسؤوليت به چه نحوي ميباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً، با توجه به تعاريف «حوادث»، «شخص ثالث» و «وسيله نقليه» که به ترتيب در بندهاي «پ»، «ت» و «ث» ماده يک قانون بيمه اجباري خسارات واد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب 1395 بيان شده است و به ويژه اطلاق عبارت «هر گونه سانحه ناشي از وسايل نقليه» که در بند «پ» ماده پيشگفته آمده است، چنانچه پس از بررسيهاي لازم و کسب نظر متخصصين امر (کارشناس تصادفات) احراز شود وسيله نقليه (تراکتور) در وقوع حادثه منجر به فوت مؤثر بوده است، چنين حادثهاي، حادثه ناشي از وسيله نقليه محسوب ميشود و در اين حوادث، پرداخت خسارت بدني (ديه) مشمول احکام مقرر در قانون پيشگفته است و حسب مورد توسط شرکت بيمه يا صندوق تأمين خسارتهاي بدني پرداخت ميشود.
ثانياً، از آنجايي که مسؤوليت ناشي از حوادث وسايل نقليه موتوري بر عهده راننده ميباشد، در فرض سؤال نيز مسؤوليت جبران خسارت متوجه کسي است که بايد نسبت به رانندگي اقدام و با قرارگرفتن پشت فرمان، کنترل تراکتور را بر عهده ميگرفت؛.بنابراين انجام ندادن اين وظيفه در لحظه تصادف و قرار نگرفتن وي پشت فرمان و عدم امکان کنترل تراکتور، نافي مسؤوليت وي نيست، همچنانکه از موجبات کاهش مسؤوليت وي و تقسيم مسؤوليت بين او و ديگر کساني که تراکتور را هل دادهاند، نيز نخواهد بود.