شماره نظریه :
7/96/3159 |
شماره پرونده :
96-2/1-2161 |
تاریخ نظریه :
1396/12/22 |
قانون
استعلام
احتراماً در خصوص اجراي تبصره 14 ماده 3 قانون نحوه وصول برخي از درآمدهاي دولت مبني بر اخذ هزينه دادرسي متعلقه به خواسته هايي که ميزان آن در اثناء دادرسي مشخص مي شود.
1-زمان هزينه دادرسي کدام يک از مراحل زير مي باشد. الف- پس از مشخص شدن خواسته ب- پس از صدور حکم بدوي ج- پس از صدور حکم قطعي يا قطعي شدن حکم بدوي؟
2-در صورتي که در مرحله بدوي ميزان خواسته توسط دادگاه بدوي از طريق کارشناسي مشخص شده و حکم به محکوميت صادر ليکن پس از آن هزينه دادرسي به ميزان خواسته اخذ نشود و سپس در مرحله تجديدنظر حکم دادگاه بدوي نقض وحکم به بيحقي خواهان صادرگردد آيا هزينه دادرسي متعلقه به ميزان تعيين شده در حکم محکوميت صادره از دادگاه بدوي در هر صورت ميبايست اخذ شود و يا با توجه به اينکه حکم صادره از دادگاه بدوي توسط دادگاه تجديدنظر نقض شده است خواهان از پرداخت هزينه دادرسي معاف بوده و ديگر الزامي به پرداخت هزينه دادرسي نخواهد بود؟ 3-چنانچه نظر آن مرجع محترم به اخذ هزينه دادرسي در فرض سوال 2 مي باشد بهترين روش براي اخذ آن پس از صدور حکم بر بيحقي توسط دادگاه تجديدنظر و نقض حکم دادگاه بدوي چيست.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- مستنبط از بند 14 ماده 3 قانون وصول برخي از در آمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين مصوب 1373 و اصلاحات بعدي منظور از حکم، حکم بدوي مي باشد. زيرا دادگاه بدوي بايد قبل از صدور حکم نسبت به تعيين بهاي خواسته اقدام و پس از صدور حکم بلا فاصله نسبت به اخذ آن (هزينه دادرسي) دستور لازم را صادر نمايد.
2-نقض رأي در دادگاه تجديدنظر از موارد معافيت از پرداخت هزينه دادرسي نيست.
3- با توجه به اين که وصول هزينه دادرسي پس از صدور حکم تکليف اجراي احکام دادگاه است و نيازي هم به صدور اجرائيه ندارد ولي بديهي است که پرداخت هزينه از سوي خواهان بدوي مستلزم اخطار به وي مبني بر پرداخت هزينه معين شده از سوي دادگاه است و اگر وي پس از اخطار اقدام به پرداخت نکند، اجرا مکلف مي باشد در صورت شناسائي اموال او به ميزان هزينه دادرسي آن را توقيف و هزينه ياد شده را وصول نمايد.