شماره نظریه :
7/96/2502 |
شماره پرونده :
815-76-96 |
تاریخ نظریه :
1396/10/18 |
قانون
استعلام
در صورتي که حکمي از دادگاه مبني بر تحويل مبيع يکباب ساختمان صادر گردد و در موقع اجراي حکم برابر گزارش مامور اجرا اعياني ساختمان تخريب گرديده باشد آيا امکان اعمال ماده 46 از قانون اجراي احکام مدني و ارجاع به کارشناسي در جهت برآورد قيمت روز ساختمان و استيفاي آن از محکوم عليه وجود دارد؟يا اينکه چون صرفا اعياني تخريب و تلف شده است و عرصه موجود مي باشد مصداق تلف جزئي بوده و معامله منفسخ نگرديده و صرفا محکوم له بر مبناي ماده 388 قانون مدني مي تواند دادخواست فسخ معامله و استرداد ثمن را نمايد؟
در فرض بالا اگر موضوع به کارشناسي ارجاع و قيمت روز ساختمان بر آورد گردد آيا در راستاي اجراي آن و وصول قيمت امکان اعمال ماده 3 از قانون نحوه اجراي محکوميتهاي مالي وجود دارد يا اينکه چون وصول قيمت موضوع مستقيم حکم دادگاه نبوده و عنوان محکوم به ندارد امکان اعمال 3 از قانون مذکور وجود ندارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولاً: مبيع، اعم از عرصه و اعيان است؛ بنابراين صرف تخريب و احداث بناي جديد به معناي تلف کل مبيع نيست. بنابراين، در فرض سؤال که حکم به تحويل مبيع صادر شده است، حکم صادره در حدي که مبيع موجود است (عرصه) بايد اجرا شود و اگر فروشنده پس از بيع و بدون اذن خريدار اقدام به ساخت بنا نموده باشد، چنانچه با هم توافق نکنند، خريدار ميتواند دعواي قلع و قمع مستحدثات را نيز مطرح نمايد. احداث بنا قبل از تقديم دادخواست يا بعد از آن در اثناء دادرسي و يا بعد از صدور حکم، تفاوتي در حکم قضيه ايجاد نميکند
ثانياً: با عنايت به ماده 46 قانون اجراي احکام مدني و ماده 1 قانون نحوه اجراي محکوميتهاي مالي 1394 در صورتيکه محکومبه عين معين باشد بايد عين محکومبه از محکومعليه اخذ و به محکومله تحويل شود و به موجب تبصره ماده 2 قانون اخيرالذکر مرجع اجرا کننده در صورت تقاضاي محکومله مکلف به شناسايي و تحويل عين معين ميباشد. بنابراين و با توجه به اينکه محکومله نسبت به عين معين حق عيني دارد تا زماني که عين معين وجود دارد و امکان دسترسي به آن ميباشد، بايد عين به وي مسترد گردد و صرف استنکاف محکومعليه موجب زايل شدن حق عيني محکومله نيست اما اگر احراز گردد عين معين تلف شده يا به آن دسترسي نيست، با استفاده از ملاک ماده 46 قانون اجراي احکام مدني، دادگاه قيمت اموال مزبور را در صورت عدم تراضي، از طريق کارشناسي تعيين و چنانچه محکومٌعليه از پرداخت قيمت آنها امتناع کند، اعمال مقررات ماده 3 قانون نحوه اجراي محکوميتهاي مالي 1394، بلامانع خواهد بود.