شماره نظریه :
2914/95/7 |
شماره پرونده :
1743-1/3-95 |
تاریخ نظریه :
1395/11/16 |
قانون
استعلام
1-محکومٌ¬عليه داراي يک واحد منزل مسکوني است و اقدام به ازدواج نموده ولي در دوران نامزدي با همسرش اختلاف پيدا کرده و زوجه از بابت مطالبه مهريه تقاضاي توقيف آن منزل را نموده است نظر به اينکه زوج فعلا با پدر و مادرش زندگي مي¬نمايد و سکونت او در منزل به علت عدم شروع زندگي مشترک بالفعل نيست ولي منزل در شان و منزلت اوست با لحاظ بند الف از ماده 24 قانون نحوه اجراي محکوميت¬هاي مالي مصوب 93 آيا مسکن ياد شده مشمول مستثنيات دين است يا خير؟
2-زوجه اقدام به توقيف سهم الارث زوج از باب مطالبه مهريه خود نموده است نظر به اينکه ملک توقيفي آپارتمان 2 طبقه بوده و دريک طبقه زوج و مادرش زندگي مي¬نمايند و در طبقه ديگر 2 خواهرش زندگي مي¬نمايد و حسب ارزيابي کارشناس سهم الارث زوج تقريباً 000/00/500/1 ريال مي¬باشد آيا سهم الارث مذکور قابل توقيف است يا مشمول مستثنيات دين مي¬باشد؟
3- زوجه اقدام به توقيف امتياز پيش خريد مسکن زوج از باب مطالبه مهريه خود نموده است نظر به اينکه زوج فعلا مبلغ کمتر از 000/000/000/1 ريال تاکنون بابت قرارداد مذکور پرداخت نموده و در شرايط فعلي امکان سکونت در آن وجود نداشته و مدتي طول مي کشد که آپارتمان مذکور تکميل شود و ضمناً اقساطي نيز از آن آپارتمان باقي¬مانده آيا مشمول مستثنيات دين است يا خير؟
4-محکومٌ¬عليه داراي يک باب مغازه است (اعم از مالکيت يا سرقفلي) و محکومٌ¬له از باب طلبش اقدام به توقيف مغازه مذکور مي¬نمايد نظر به اينکه تنها منبع درآمد محکومٌ¬عليه همان مغازه توقيفي است و در بند ه ماده 24 از قانون نحوه اجراي محکوميت¬هاي مالي مصوب 93 به وسايل و ابزارکار کسبه و ..
اشاره شده است آيامغازه مذکور مشمول مستثنيات دين مي باشد يا خير؟ 5-زوجه اقدام به توقيف منزل مسکوني نموده که سه دانگ از آن متعلق به خود زوجه بوده و سه دانگ ديگر متعلق به زوج مي باشد خواهشمنداست سه حالت مقرر را جواب دهيد. الف-زوج در آن ملک سکونت دارد ولي زوجه ساکن نيست آيا مشمول مستثنيات دين است ياخير؟ ب-زوجه در آن ملک سکونت دارد ولي زوج درآن ساکن نيست آيا زوج ميتواند از باب طلبش آن را توقيف و به فروش برساند.
ج-هيچ کدام از طرفين در آن ساکن نيستند و خالي از سکنه بوده ولي مهيا براي سکونت است آيا زوجه مي¬تواند از باب طلبش آن را توقيف و به فروش برساند./
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1-مقصود از منزل مسکوني مذکور در بند الف ماده 24 قانون نحوه اجراي محکوميت هاي مالي 1394، منزلي است که عرفا محل سکونت محکوم عليه تلقي شود و تشخيص مصداق به عهده مرجع قضايي مربوط است.
2-با عنايت به اينکه منزلي که عرفاً محل سکونت محکوم¬عليه ياشد، از مستثنيات دين مي¬باشد، بنابراين در فرض سؤال، چنانچه سهم الارث محکوم عليه عرفاً در شأن او باشد، جزء مستثنيات دين است، اما اگر سهم الارث وي عرفاً بيش از نياز و شأن او در حالت اعسار وي باشد، مازاد بر قيمت منزل مناسب عرفي خارج از مستثنيات مي¬باشد و محکوم¬به از آن قابل مطالبه است و تشخيص مصداق بر عهده مرجع قضايي مربوط است.
3-مطابق بند الف ماده 24 قانون نحوه اجراي محکوميت هاي مالي مصوب 1394، منزل مسکوني در شأن محکومعليه درحالت اعسار، جزء مستثنيات دين است و منظور از منزل مسکوني، محلي است که قابليت سکونت محکومعليه و افراد تحت تکفل او را داشته باشد؛ همچنين، اموال مشمول مستثنيات دين همانطور که درصدرماده 24 اين قانون تأکيد شده، حصري و استثنايي بوده و قابل تسري به ساير اموال محکوم عليه نيست و با عنايت به اصل لزوم اداي دين، مستثنيات دين را بايد محدود و مضيق تفسير نمود. بنابراين، امتياز مسکن يا مبلغ متعلق به محکومعليه در شرکت تعاوني مسکن، جزء مستثنيات دين محسوب نميگردد.
4-بند « ه » ماده 24 قانون نحوه اجراي محکوميت¬هاي مالي مصوب 1394، وسايل و ابزار کار کسبه، پيشه وران، کشاورزان و ساير اشخاص را که براي امرار معاش ضروري آنها و افراد تحت تکفل شان لازم است، در رديف مستثنيات دين قرار داده است، با عنايت به اينکه مغازه و سرقفلي جزء وسايل و ابزار کار تلقي نمي¬شود و با توجه به اصل وجوب اداي دين، در فرض سوال، مغازه و سرقفلي جزء مستثنيات دين تلقي نمي¬گردد.
5-با عنايت به اينکه منزل مسکوني که عرفاً محل سکونت محکوم¬عليه تلقي شود، مستثنيات دين مي¬باشد بنابراين در فرض سؤال، چنانچه منزل مسکوني محکوم¬عليه عرفاً در شأن وي و محل سکونت او باشد، جزو مستثنيان دين است گرچه وي فقط مالک سه دانگ آن باشد./